Vergi Yargısı Açısından (GİB) Düzeltme Şikayet ile (Gümrük) Kaldırma ve Geri Verme Başvuruları

Düzeltme şikayet başvuruları GİB ve belediye vergi ve cezaları için geçerli, kaldırma ve geri verme ise ithalatta alınan KDV, ÖTV dahil gümrük vergi ve cezaları için geçerlidir. Bu nedenle ithalatta alınan KDV ve ÖTV için düzeltme ve şikayet başvurularının ardından açılacak dava incelenmeksizin reddedilecektir. Başka açıdan ise ithalatta alınan KDV veya ÖTV için resen düzeltme yapan GİB vergi dairesi işlemine doğrudan dava açıldığında idari işlem yetki unsuru yönüyle iptal edilir. Bu bakımdan vergiyi tarh etmeye yetkili idarenin tespiti, tarhiyat aşamasından sonra açılacak davalarda da önemlidir.

Düzeltme ve şikayet başvurusunu mükellef, vergi sorumlusu duruma göre vergi yüklenicisi (örneğin otomobil alırken ÖTV ödeyen engelli) yapabilirken, kaldırma ve geri verme başvurusunu gümrük yükümlüsü yapabilir. Bu başvurular genel vekaletname ile veya avukat eli ile de yapılabilir. Ancak vergi davası genel vekalet sahibi avukat olmayan vekil tarafından açılamaz. Bu durumda  dava açılması halinde dava dilekçesi reddedilecektir.

Düzeltme ve şikayet başvurusu için hukuki yorum gerekmeyen açık hata bulunması, kaldırma ve geri verme için ise kanuna aykırı tahakkuk veya tahsilat gerekir. Tarhiyat aşamasına dair ileri sürülebilecek itirazlar düzeltme ve şikayet başvurusunda beyan edilemez. Örneğin sahte fatura kullanma davasında vergi tekniği raporundaki itirazlar ileri sürülemez. Bu nedenle düzeltme ve şikayet başvurusunun ardından açılan davalarda dava dilekçesi bu müesseseye uygun kurgulanmadığı sürece dava ret kararı verilmesi muhtemeldir. Bununla birlikte kaldırma ve geri verme başvurusu üzerine verilen karara vaki itirazın reddi halinde açılacak davada kanuna aykırılıklar ileri sürülebilir. Vergi mahkemesinin düzeltme ve şikayet (vergi hatası) davası ile kıyas yaparak gerekçe oluşturması hukuka uygun değildir.

Düzeltme vergi dairesi müdürlüğüne, kaldırma veya geri verme gümrük müdürlüğüne yapılır. Şikayet Gelir İdaresi Başkanlığı’na, belediye vergilerinde belediye başkanlığına, geri verme kaldırma gümrük baş müdürlüğüne yapılır. Başvurular üzerine açılacak davada husumet GİB vergileri için Gelir İdari Başkanlığı, ancak gümrük vergilerinde gümrük müdürlüğüne çevrilir. Burada dikkat çeken husus gümrük vergilerinde hasımın itiraz merci olmamasıdır.

Düzeltme başvurusu kural olarak 5 yıllık tarh zaman aşımı süresi içinde, kaldırma ve geri verme ise tebliğden veya beyannamenin tescilinden itibaren üç yıl içinde yapılır. Bu süreler düzenleyici değil hak düşürücüdür.

Düzeltme zımni ret süresi bir görüşe göre 30 gün ama yaygın görüşe göre 60 gün olup, kaldırma ve geri verme başvurularında ise 30 gündür. Şikayet zımni ret süresi 60 gün olup, kaldırma ve geri vermede bu süre 30 gündür. Sürelerin gözetilmemesi veya hatalı gözetilmesi açılacak davanın incelenmeksizin ya da süre aşımı ile reddine sebep olabilir. Bu nedenle süre konusunda değerlendirme yaparken Vergi Usul Kanunu ile Gümrük Kanunu’ndaki süreleri asli, 2577 sayılı Kanun’daki süreleri tali süreler kabul etmek gerekir.

Düzeltme başvurusundan sonra şikayet başvurusu için herhangi bir süre ön görülmemişken, kaldırma ve geri vermeden sonra verilen açık veya zımni ret kararının ardından 15 gün içinde itiraz mercie başvurulmalıdır. Gerek şikayet başvurusu üzerine tesis edilen, gerekse de kaldırma ve geri verme başvurusu üzerine tesis edilen işleme yapılan itirazın reddine dair işleme 30 gün içinde vergi mahkemesinde dava açılabilir.

 

Bir önceki yazımız olan Güncel Bir Yargıtay Kararı: Dairede İnceleme Koşulları Yoksa, İbraz Etmeme Nedeniyle Defter Ve Belge Gizleme Suçu Oluşmaz başlıklı makalemizde defter ve belge ibraz, defter ve belge ibraz etmeme ve defter ve belge ibraz etmeme yargıtay hakkında bilgiler verilmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir