Genel

Vergi İşlemlerinde Elektronik Tebligat

security-2168234_960_720

Vergisel işlemlerin tebliğine ilişkin elektronik tebligat düzenlemesi 2010 yılında yapılmakla birlikte 2016 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Elektronik tebligat yeni bir tebliğ aracı olması nedeniyle birçok hukuki ihtilaf doğurması muhtemeldir. Bu nedenle bu yeni tebligat usulüne, uygulamada ortaya çıkabilecek sorunlara ve çözümlerine temas etmekte fayda bulunmaktadır.

213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesine göre, kanunun 93. maddesinde sayılan usullere bağlı kalınmaksızın, tebliğ yapılacak kimselere tebliğe elverişli elektronik bir adres vasıtasıyla tebliğ yapılabilecektir. Aynı maddeye göre bu noktada düzenleme yapma yetkisi Maliye Bakanlığı’na bırakılmıştır.

Bakanlıkça, verilen bu yetki uyarınca, elektronik ortamda yapılacak tebliğle ilgili teknik altyapı kurulmuş ve tebliğe elverişli elektronik tebligat adresi internet vergi dairesi bünyesinde oluşturulmuş ve sistem ile muhatap olanlara dair yükümlülüklere ve diğer uygulama ayrıntılarına 456 Sıra Nolu VUK Tebliğinde yer verilmiştir.

456 Sıra Nolu VUK Tebliği’ne göre tebliğe elverişli elektronik adres kullanma zorunluluğu getirilen ve kendisine elektronik ortamda tebliğ yapılabilecek olanlar; kurumlar vergisi mükellefleri ile ticari, zirai ve mesleki kazanç yönünden gelir vergisi mükellefiyeti bulunanlardır (Kazançları basit usulde tespit edilenlerle gerçek usulde vergiye tabi olmayan çiftçiler hariç). Bunun yanında isteğe bağlı olarak kendilerine elektronik tebligat yapılmasını talep edenlerde değerlendirilip sisteme dahil edilebilecektir.

Yeni mükellefiyet tesis ettiren kurumlar vergisi mükellefleri işe başlama tarihini takip eden 15 gün içerisinde Elektronik Tebligat Talep Bildiriminde bulunmak zorundadır. Yapılan başvurunun değerlendirilmesi sonucu, gerekli şartları taşıyan kurumlar vergisi mükelleflerine kapalı bir zarf içerisinde internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi verilecektir. Yeni mükellefiyet tesis ettiren gelir vergisi mükellefleri ise, mükellefiyet tesisi sırasında elektronik tebligat kullanma başvurusuna dair Tebliğin ekinde yer alan ilgili bildirimi doldurarak ilgili vergi dairesine vereceklerdir. Bu başvurular mükellefiyet tesisi başvuruları ile birlikte değerlendirilecek ve gerekli şartları taşıyan gelir vergisi mükelleflerine kapalı bir zarf içerisinde internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi verilecektir. Tebliğ ile getirilen zorunluluk kapsamına girmeyen ancak isteğe bağlı olarak kendilerine elektronik tebligat yapılmasını talep eden vergi dairesi ile muhatap olan gerçek kişiler, tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan teşekküller de ilgili vergi dairesine başvuruda bulunarak sistemi kullanabileceklerdir.

Tebliği gereken elektronik imzalı evrak, elektronik tebligat sistemi kullanılmak suretiyle muhatabın sunucusu vergi idaresi olan elektronik tebligat adresine tebliğ edilebilecektir. Vergi idaresince sunulan elektronik tebligat sistemine internet vergi dairesi üzerinden,  sistem tarafından üretilen kullanıcı kodu, parola ve şifre ile erişilecektir. Elektronik imzalı tebliğ evrakı, muhatabın elektronik ortamdaki adresine ulaştığı tarihi izleyen beşinci günün sonunda tebliğ edilmiş sayılacaktır. Bu bildirim dışında vergi idaresince elektronik tebligatın yapıldığına yönelik muhatabın harici e-posta adresi veya SMS yolu ile muhataba bilgilendirilme yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. Dolayısıyla harici e-posta veya SMS bilgilendirilmesinin yapılmaması muhataplar açısından bir hak olarak olarak ileri sürülemez. Bu nedenle mükellef veya muhatabın elektronik tebligat sistemindeki elektronik adresini belirli fasılalarla kontrol etmesi gerekmektedir. Muhatap tarafından elektronik tebligat sistemindeki adresine tebligat yapılmadığı ileri sürülebilir. Bu noktada ise uyuşmazlık, olay kayıtları ve işlem zaman bilgisini de içeren delil kayıtları arşivindeki belgelere göre çözülecektir. Bu arşivi tutma yükümlülüğü vergi idaresine aittir.

Tüzel kişilerde ticaret sicil kaydının silindiği (nevi değişikliği ve birleşme halleri dahil) tarih itibarıyla; gerçek kişilerde ise ilgilinin ölümü veya gaipliğine karar verildiğinin idare tarafından tespit edildiği durumlarda ölüm/karar tarihi itibarıyla ilgilinin elektronik tebligat adresi re’sen; mirasçıların bağlı olunan vergi dairesine başvurması halinde de müteveffanın elektronik tebligat adresi kullanıma kapatılacaktır. Bu tarihlerden sonra, elektronik tebligat adresi kullanıma kapatılmayıp açık tutulması halinde yapılacak elektronik tebligatlar kural olarak hukuki sonuç doğurmayacaktır. Ancak işlemlere karşı dava açılması halinde usulsüz tebligat ile vergi ve ceza tahakkuku mümkün olduğundan muhatabın tebligatı öğrendiğini ileri sürdüğü tarih tebliğ tarihi sayılacaktır. Bunun yanında ödeme emri veya haciz gibi işlemlerde ise bu şekildeki usulsüz tebligat bahsedilen işlemlerin iptaline yol açacaktır.

Kullanıcı Elektronik Tebligat Talep Bildirimini süresinde, tam ve doğru olarak vergi dairesine beyan etmekle, beyan edilen bilgilerde meydana gelecek değişiklikleri öncesinde veya en geç değişiklik tarihinde vergi dairesine bildirmekle, elektronik Tebligat Talep Bildiriminde belirtilen tüm şartlara riayet etmekle, sistem kullanımına ilişkin olarak kendisine verilmiş olan kullanıcı kodu, parola ve şifre gibi bilgilerini korumakla, üçüncü kişilerle paylaşmamakla ve başkasına kullandırmamakla, sistem kullanımına ilişkin olarak kendisine verilmiş olan kullanıcı kodu, parola ve şifre gibi bilgilerin istenmeyen şekilde üçüncü kişilerin eline geçtiğini tespit ettiğinde derhal vergi dairesine bilgi vermekle yükümlü tutulmuştur. Bu sorumlulukların yerine getirilmemesinden doğacak hukuki sonuçlar muhatabın uhdesinde olup tüm bildirimler vergi dairesine ulaştığı anda sonuç doğuracaktır. Yalnız buradaki yükümlülükler kanunda yer almayıp yukarıda bahsedilen 456 Sıra Nolu Tebliğ ile getirilmiştir. Bilindiği üzere genel tebliğler kanun kurallarından daha ağır yükümlülükler getiremez. Bu nedenle ortaya çıkacak ihtilafların yargı mercine intikalinde davacı lehine değerlendirme yapılması muhtemeldir.

Elektronik tebligat sistemine dahil olması zorunlu olup da bu bağlamdaki ödevlerini yerine getirmeyenlere cezai müeyyide uygulanacak olup ceza uygulaması sonrasında re’sen oluşturulan internet vergi dairesi kullanıcı kodu, parola ve şifresi gerçek kişilerde mükellefe, tüzel kişiler ile tüzel kişiliği olmayan teşekküllerde doğrudan kanuni temsilcisine tebliğ edilecek ve elektronik tebligat adreslerine tebligat gönderimine başlanılacaktır. Yalnız Danıştay VDDK tarafından 2017 yılında verilen bir karara göre bu düzenleme uyarınca özel usulsüzlük cezası kesilemez. Çünkü karara göre cezalandırma açısından yapılan düzenleme kanunilik ilkesi uyarınca kabul edilemez bulunmuştur. Bu nedenle elektronik tebliğ sistemi ile ilgili kesilecek özel usulsüzlük cezalarına karşı bu içtihat öne sürülerek dava açmakta fayda vardır. (İçtihada bu linkten ulaşabilirsiniz: https://vergiyargilamahukuku.com/2019/02/26/elektronik-tebligat-kullanma-ve-bu-zorunlulukla-ilgili-diger-yukumluluklerini-yerine-getirmeyenlere-ozel-usulsuzluk-cezasi-kesilemez/)

Son olarak muhataplar açısından geçerli olan elektronik tebligat kullanma zorunluluğunun tek taraflı olduğu söylenebilir. Kanun hükümlerine göre tebliği gereken evrak muhataplara elektronik tebligat sistemi ile tebliğ edilebileceği gibi kanunda yer verilen diğer tebligat hükümlerine göre de tebliğ edilebilecektir. Çünkü kanuna göre vergi idaresi elektronik tebligat usulünü kullanmakla yükümlü tutulmamıştır. Ancak bu ihtiyariliğin mükellef aleyhine kullanılması kabul edilemez. Örneğin elektronik tebligat adresi açık iken bilinen adrese gidilip bulunmama halinde ilanen tebligat yoluna başvurulması hukuken kabul edilemez.

 

 

 

 

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s