Genel

Vergisel İşlemlerin Tebliğinin Vergi Yargılamasına Etkisi

Vergilendirme işlemlerinin ilgilisinin bilgisine sunulmasına tebligat denilmektedir. Tebliğ işlemi vergilemenin hukuka uygun olarak takip edilmesi için olmazsa olmaz bir işlemdir. Çünkü yükümlüler yasal haklarını ancak haklarında tesis edilen işlemleri veya alınan kararları öğrendikten sonra kullanabilirler. Bu nedenle tebliğ işlemleri, hak düşürücü süreleri başlatan özelliği nedeniyle, hem dava açma, hem de diğer seçimlik hakları kullanma noktasında önemli olduğu gibi, vergi muhakemesinin başarısı üzerindeki etkileri de yadsınamaz. Örneğin, Vergi Usul Kanunu’na göre tarh zaman aşımı süresi 5 yıl olduğundan ve vergi idareleri de genellikle bu sürelerin sonuna doğru resen veya ikmalen tarhiyat cihetine gittiğinden, tebliğ işleminde saptanacak hukuka aykırılıklar davanın kabulü yönünde karar verilmesi sonucunu doğuracak ve ardından ikinci tebliğ için zaman tükenmiş olduğundan vergi zaman aşımına uğrayacaktır. Yine ödeme emirleri öncesindeki işlemlerin tebligatında yer alan hukuka aykırılıklar, ödeme emrinin ve haczin iptalini gerektirecektir.

Amacım vergi hukuku bilgisi vermekten ziyade vergi yargılamasındaki başarı faktörlerini ortaya koymak olduğundan, burada tebliğ işlemlerinin nasıl yapılması gerektiğine ilişkin ayrıntılara yer vermeyeceğim. Zaten vergi uyuşmazlıklarının yargılama faaliyeti ile çözümlenerek istenen neticeyi elde etmede önemli olan, var olan kuralları ezberlemek değil, uygulanması gereken kuralların bulunduğu düzenlemeleri bilmek, doğru anlamak ve olaya uyarlayabilmekten geçmektedir. Bu da, bilgi, muhakeme kabiliyeti ve tecrübe ile yakından ilişkilidir. Anlatılanlar çerçevesinde yol göstermesi bakımından aşağıda tebligatla ilgili işimize yarayacak düzenlemeleri kısaca değerlendirmekte fayda bulunmaktadır.

Düzenleme 1:

Vergi Usul Kanunu’nun 93 ila 109 maddelerinde tebliğ kuralları özel olarak yer aldığından, bu kanun uyarınca yapılacak tebliğler bu düzenlemeler nazara alınarak yapılacaktır. Örneğin, vergi incelemesi neticesinde resen tarh edilen KDV’ye ait ihbarname bu hükümler dikkate alınarak tebliğ edilir. Yine örneğin işgaliye harcı, katılım payı, emlak vergisi gibi belediyelere ait bir kısım mali yükümlere ilişkin yapılacak tebligata ait usuller de bu kanuna tabidir.

Düzenleme 2:

Tebligat Kanunu 51. maddesi: “Mali tebliğler, kendi kanunlarında sarahat bulunmayan hallerde, bu kanunun umumi hükümlerine tevfikan yapılır.” ve Vergi Usul Kanunu’nun 2. maddesi: “Gümrük idareleri tarafından alınan vergi ve resimler bu Kanuna tabi değildir. … ” kurallarını içermektedir. Her iki düzenleme ile Gümrük Kanunu’nun tebliğe ilişkin kural/özel düzenleme içermemesi dikkate alındığında, gümrük işlemlerinin Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmesi gerektiği görülmektedir. Örneğin eksik beyan edilen gümrük kıymeti üzerinden alınmamış olan gümrük vergisine ait ek tahakkuk kararının Tebligat Kanunu uyarınca tebliğ edilmesi gerekmektedir. Bunun yanında vergi yargılamasına konu olan işlem vergi usul mevzuatına tabi olsa da, vergi muhakemesine ilişkin dava dilekçesi, savunma layihası, ara kararı, yürütmenin durdurulması kararı gibi tebligatlarda Tebligat Kanunu kuralları uygulanacaktır.

Düzenleme 3:

Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 8. maddesinde: “Hilafına bir hüküm bulunmadıkça bu kanunda yazılı müddetlerin hesaplanmasında ve tebliğlerin yapılmasında Vergi Usul Kanunu hükümleri tatbik olunur. ” kuralı yer almaktadır. Bu nedenle gerek Vergi Usul Kanunu, gerekse de Gümrük Kanunu ya da Belediye Gelirleri Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca tahakkuk ettirilen kamu alacakları vadelerinde ödenmediği zaman bunların tahsili için düzenlenecek ödeme emirlerinin Vergi Usul Kanunu’nun tebliğ hükümleri dikkate alınarak yapılması gerektiği açıktır.

Bu üç düzenleme ile birlikte bu konulardaki üst mahkeme içtihatlarına vakıf olunması da vergi yargılamasının başarı çıtasını oldukça yükseklere taşımaktadır.

Son olarak, 213 sayılı Kanun’un tebligat kurallarında yakın zamanda meydana gelen değişiklikler konusunda henüz yerleşmiş yargı içtihatları bulunmadığından, bu kurallar uyarınca yapılan tebligatlardaki usulsüzlükleri tespit etmek ve ortaya koymak son derece önemlidir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s