Genel

Vergi Borcu Nedeniyle Tebliğ Edilen Ödeme Emrine Karşı Dava Nasıl Açılır?

Kamu alacaklarının tahsili için düzenlenen ödeme emrinin, amme borcunun gönüllü olarak ödenmesi ya da mal beyanında bulunulması için düzenlenen bir ihtarname olduğu söylenebilir. Borç vergi, resim, harç, ceza gibi bir kamu alacağı olduğundan ödeme emri İcra ve İflas Kanunu’nu yerine daha özel kanun olan 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun kurallarına göre tanzim edilir. Bu nedenle ödeme, mal beyanı veya itiraz konularında bu kanun uyarınca işlem yapılmalıdır.

Ödeme emri düzenlenmesi, borcun ihtiyaren ödenmesi için tanınan ikinci vadesine kadar borçlu tarafından herhangi bir ödeme yapılmaması durumunda kamu alacağını tahsil etmek için başta haciz olmak üzere zorla elde etme araçlarının kullanılmaya başlanacağı bir aşamadır. Ödeme emri uyarınca ödeme yapılmaması veya iptali istemiyle dava açılıp yürütmenin durdurulması sağlanmadığı takdirde haciz, satış ve paylaştırma aşamalarına geçilecektir. Bu yönüyle ödeme emrine yapılacak itirazların etkili olmasının borçlunun mülkiyet hakkının korunması için büyük önemi bulunmaktadır.

Ödeme emrine itiraz süresi, 15 günlük özel bir hak düşürücü süre ile mukayyet olup vergileme işlemleri için geçerli olan 30 günlük genel dava açma süresine tabi bulunmamaktadır. Ancak ödeme emrinde dava açma süresi gösterilmezse süre 30 gün olarak dikkate alınacaktır. Bunun yanında kanunda ödeme emrine itiraz merci olarak vergi itiraz komisyonu gösterilse de, bu teşekkül kaldırıldığından, vergi ve benzeri kamu alacaklarının tahsili amacıyla düzenlenen ödeme emrine vaki itirazları (ödeme emrinin iptali istemini) incelemeye yetkili ve görevli olan makam, ödeme emrini düzenleyen alacaklı tahsil dairesinin bulunduğu yerdeki vergi mahkemesi olacaktır.

Vergi mahkemesi önüne gelen ödeme emri uyuşmazlıklarında, gerek taraflarca ileri sürülen gerekse de yargılamayı yapan hakim veya mahkemenin tespit edeceği hukuka aykırılık sebepleri, borcun olmadığı veya kısmen ödendiği veyahut zaman aşımına uğradığı yönleriyle sınırlı olmak zorundadır. Ne davacı taraf ödeme emrine konu borcun doğumuna veya tarhiyat aşamasına ilişkin hukuka aykırılıkları ileri sürebilir, ne de mahkemece bu husus istem üzerine veya kendiliğinden gözetilebilir. Bu nedenle borcun doğumundan tahakkuk aşamasına kadar olan hukuka aykırılıkların; resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlarda ihbarnamenin tebliği veya ihtirazi kayıtla sunulan beyanname üzere yapılan tahakkuk işleminden sonra açılacak davada ileri sürülmesi gerekir. Kural bu olmakla birlikte, çeşitli yargı kararlarında geniş bir perspektiften bakıldığı, yapılan değerlendirmede hukuka aykırılık halinin borcun bulunmadığı kapsamına dahil edildiği görülmektedir. Bence de isabetli olan uygulama, borcun olmadığı kavramının geniş yorumlanmasıdır.

Dar anlamda borcun bulunmadığı iddiası yönünde yapılacak itirazlara; borcun ödenerek kapanması, takibin borçlu dışında bir kişiye yapılması veya mirası reddetmiş varise yapılan takip örnek olarak gösterilebilir. Kısmen ödeme, borcun herhangi bir zamanda kısmi itfası anlamına gelmektedir. Borcun zaman aşımına uğraması ise, her ne kadar tahsilat kanununda sadece tahsil zaman aşımı düzenlense de, tahakkuk (tarh) zaman aşımını da kapsamına alacak bir ibaredir. Çünkü düzenlemede tahsil zaman aşımı özel olarak vurgulanmamıştır.

Son olarak, kamu alacaklarının takibi için düzenlenen ödeme emri, borçlunun mülkiyet hakkını doğrudan ilgilendireceği için hem iptal istemine dair (15 günlük) dava açma süresi, hem de yargılama mercilerince incelemenin sonuçlandırma süresi (7 gün ama uygulamada daha uzun) kısa tutulmuş ve acil işlerden sayılmıştır. Bu sebeple, adınıza düzenlenmiş ödeme emrini önemsemeniz ve yürütmenin durdurulması istemi ile yapılacak itiraz işlemlerini geciktirmemeniz lehinize olacaktır. Bunun yanında, itirazın mal beyanında bulunma yükümlülüğünü kaldırmadığına da dikkat edilmelidir.

Vergi Yargılama Uzmanı

https://vergiyargilamahukuku.com/hakkinda/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s