Genel

Vergi Davası Açarken Dilekçemde Hangi Konulara Yer Vermem Gerekir?

Madde 3 –

1. İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır.

2. Dilekçelerde;

a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası,(1)

b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller,

c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi,

d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar,

e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası,

Gösterilir.

3. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur.

Danıştay’ın ilk derece mahkemesi olarak baktığı, Danıştay Kanunu’nun 24. maddesinde yer verilen bir kısım spesifik işlemlere karşı Danıştay’da açılacak davaları bir kenara bırakırsak, vergi mahkemesinde açılacak bir davanın vergi mahkemesi başkanlığına hitaben yazılmış imzalı dilekçe ile açılması gerektiğini söyleyebiliriz. Buradaki imza mükellef, vergi sorumlusu veya adına ceza kesilene ait olabileceği gibi, bu kimseler kısıtlı, küçük veya tüzel kişi ise onların kanuni temsilcilerine ya da dava vekalet ile temsil ediliyorsa avukata ait olacaktır. Bunun yanında temsil veya vekalet ilişkini tevsik eden belgenin dilekçeye eklenmesi gerekmektedir.

Dilekçenin hitap kısmında genelde yapılan hatalar, dilekçelerde Vergi Dairesi Başkanlığı’na, İdare Mahkemesi Başkanlığı’na ya da Vergi Mahkemesi’ne ya da Vergi Hakimliği’ne şeklinde başlanmasıdır. Doğru olan Vergi Mahkemesi Başkanlığı’na şeklinde olandır. Hitapta, vergi davasının tek hakimle veya heyet halinde görülüp görülmeyeceğinin önemi olmadığı gibi, o yerde vergi mahkemesinin birden çok olup olmaması da önemli değildir. İdari yargıda nöbetçi mahkemeler sadece adli tatilde faaliyet gösterdiğinden, dilekçenin başına nöbetçi de yazılmamalıdır. İhtilafın hangi mahkemece çözümleneceği konusunda  tevzi sistemi karar verecektir.

Dilekçelerde ikinci fıkrada sayılan hususlara yer verildikten sonra dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenmeli, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olmalıdır. Gerek dilekçelerde yapılan hatalar, gerekse de belge eksikliği dilekçe ret kararı verilmesine neden olacağından yargılamamanın uzamaması ve davanın reddi riski ile karşılaşılmaması açısından kaleme alınacak dilekçelerin üçüncü maddeye uygun olmasına özen gösterilmesi önemlidir. Bununla birlikte dilekçenin 5. maddeye uygun olmaması da bir başka dilekçe ret sebebidir. Bu nedenle 5. maddeye de değinmekte fayda var.

Madde 5-

1. Her idari işlem aleyhine ayrı ayrı dava açılır. Ancak, aralarında maddi veya hukuki yönden bağlılık yada sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı bir dilekçe ile de dava açılabilir.

Vergi mahkemesinde açılan her davanın konusu, sebepleri ve dayandığı deliller genelde birbirlerinden farklı olduğundan her idari işleme karşı ayrı dava açılmalıdır. Örneğin ihtirazi kayıtla verilen KDV beyannamesi üzerine tahakkuk eden vergiye karşı ayrı, vadesinde ödenmeyen kurumlar vergisi nedeniyle düzenlenen ödeme emrine karşı ayrı dava açılmalıdır. Bununla birlikte bazı hallerde bir kısım vergisel idari işlemlere karşı aynı dilekçe ile dava açılabilmektedir. Buna örnek olarak vergi ziyaı cezalı vergi tarhiyatı örnek gösterilebilir. Verginin resen tarhı ile ceza kesme işlemi ayrı idari işlemler olmasına rağmen aynı dilekçe ile dava edilebilir. İşte bu konuda uyulması gereken kurallar öncelikle kanunun 5. maddesinde düzenlenmiştir. Yalnız belirtmek gerekir ki, bu gibi dilekçeler kaleme alınırken kanunun diğer maddeleri ile uygulamaya yön veren danıştay içtihatları da dikkate alınmalıdır. Çünkü 5. maddeye uygun olmama nedeniyle vergi mahkemesince reddedilen dava dilekçesi üzerine verilecek ikinci dilekçede de aynı hatalar yapıldığında dava reddedilecektir.

Kanun metninde aynı dilekçe ile dava açılabilecek haller üç kategoride tasnif edilmiştir. Bunlardan ilki aralarında maddi yönden bağlılık bulunmasıdır. Buna örnek olarak bir rafineri tarafından 95 oktan kurşunsuz benzin tesliminde ortaya çıkan ÖTV ve KDV’yi gösterebiliriz. Aynı maddi olaya dayandıkları için bu vergiler aynı dilekçede dava edilebilirler.

Vergi mahkemesinde aynı dilekçe ile dava açılabilecek hallerden bir diğeri ise idari işlemler arasında hukuki yönden bağlılık bulunmasıdır. Hukuki yönden bağlılık bulunmasından kasıt aynı düzenlemeye istinaden işlemin gerçekleştirilmesidir. Örneğin bir mükellef hakkında almadığı bir fatura için, bir de düzenlemediği bir fatura için özel usulsüzlük cezaları kesilmiş olsun. Bu cezaların dayanağı 213 sayılı Kanun’un 353/1. fıkrası olduğundan aynı anda dava konusu edilmesi mümkündür.

Aralarında sebep-sonuç ilişkisi bulunan birden fazla işleme karşı da aynı anda dava açılabilir. Buna örnek olarak ise, vadesinde ödenmeyen kamu alacağı nedeniyle düzenlenen ödeme emri ile bu ödeme emrine dayanılarak gerçekleştirilen haciz işleminin aynı dava dilekçesinde iptalinin istenebileceğini gösterebiliriz. Çünkü ödeme emrinin iptal edilmesi ile haciz işlemi de dayanaksız hale gelecektir.

Bu anlatılanlar yanında, vergi yargılama hukukunda her bir idari işlem için ayrı ayrı, aranan diğer koşulların da gerçekleşmesi gerekmektedir. Bunlar arasında; işlemler için dava açma süresinin bitmemiş olması, dilekçeye konu her işleme karşı dava açmada menfaat bulunması, işlemlerin kesin ve yürütülebilir olması, ihtilafların aynı yargı yerince incelenebilir olması, her idari işlem için verilecek mahkeme kararının aynı kanun yollarına tabi olması gibi koşullar sayılabilir.

2. Birden fazla şahsın müşterek dilekçe ile dava açabilmesi için davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması ve davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması gerekir.

Vergi davalarında birden fazla şahsın aynı dilekçe ile dava açabilmesi için iki koşulun aynı anda gerçekleşmesi gerekir. Bunlar, A) Davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması, B) Davaya yol açan maddi olay veya hukuki sebeplerin aynı olması koşullarıdır. Bu koşullardan herhangi birinin eksik olduğu müşterek dilekçe ile açılan davada dilekçe ret kararı verilecektir.

Davacıların hak veya menfaatlerinde iştirak bulunması, idari işlemin birden çok kişinin menfaatini ihlal etmesinin bir sonucudur. Örneğin yönetmelik, genel tebliğ gibi vergi hukuku düzenleyici işlemleri ile takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespiti işlemi aynı anda birden çok kişinin menfaatini ihlal etmektedir.

İkinci koşula gelirsek, davaya yol açan maddi olayın aynı olmasının anlamı, iptali istenen idari işlem neticesinde, duruma göre, gerçekleştirilen veya gerçekleştirilecek eylemin aynı olmasıdır. Hukuki sebeplerin aynı olması ise, kural içeren düzenleyici işlemin ya da bireysel idari işlemin dayanağı olan kuralın aynı olması denebilir. Örneğin babanın vergi borcu nedeniyle bir ailenin tüm eşyaları hukuka aykırı olarak haczedildiği zaman, aile bireylerinin tamamı için maddi olay (idari eylem) haczin tatbikidir. Hukuki sebebe örnek verecek olursak, takdir komisyonlarının arsalara ve araziye ait asgari ölçüde birim değer tespitinde hukuki sebep, Vergi Usul Kanunu’nun mük. 49. maddesidir.

Bu kısa açıklamadan sonra, vergi mahkemesinde müşterek dilekçe ile açılacak davalarda mutlaka idari yargılama hukukunun diğer usul kuralları ile Danıştay içtihatlarının dikkate alınması gerekir. Aksi halde dava dilekçesinin iki defa aynı gerekçe ile reddedilmesi nedeniyle davanın reddedilmesi riski ortaya çıkabilir.

Son olarak, hazırlanan dilekçenin nerelere verilebileceğine de değinerek yazıyı tamamlayalım.

Madde 4 –

Dilekçeler ve savunmalar ile davalara ilişkin her türlü evrak, Danıştay veya ait
olduğu mahkeme başkanlıklarına veya bunlara gönderilmek üzere idare veya vergi mahkemesi başkanlıklarına, idare veya vergi mahkemesi bulunmayan yerlerde büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde kalıp kalmadığına bakılmaksızın asliye hukuk hakimliklerine veya yabancı memleketlerde Türk konsolosluklarına verilebilir.

Vergi yargılamasını başlatan dava dilekçesi ile savunmaya cevap, ek beyan, mahkemece yapılan ara kararlara verilen cevaplar gibi diğer belgeler öncelikle yargılamayı yapacak/yapan vergi mahkemesi başkanlığına ya da bu merciye gönderilmek üzere bir başka idari mahkeme başkanlığına verilmelidir. Eğer bulunulan il ya da ilçede bir idari mahkeme yok ise, kanunda ilçe ya da il olarak bir ayrım yapmadığı için, bu evraklar görevli vergi mahkemesine gönderilmek üzere o il ya da ilçedeki asliye hukuk hakimliklerine verilebilir.

Yukarıdaki maddede sayılan yerlere dava dilekçelerinin verildiği tarih davanın açıldığı, savunmaya veya ara karara verilen cevaplarda ise layihanın verildiği tarih cevap tarihi olarak dikkate alınacaktır. UYAP üzerinden yapılan elektronik işlemlerde ise, geçerli işlemin sistem tarafından onaylandığı tarihler dikkate alınacaktır. Posta yolu kullanılmak üzere açılan davalarda veya evrak gönderme faaliyetlerinde ise, mektubun vergi mahkemesi başkanlığına ulaştığı (mahkemece kayda alındığı) tarih dikkate alınacaktır. Bu nedenle posta yoluyla belge gönderme işlemlerinde risk bulunduğundan bu yolun kullanılmasını tavsiye etmiyoruz. Elektronik postaya gelince, bu yöntemin idari yargılama faaliyetinde geçerliliği bulunmamaktadır.

Dilekçeler ve diğer yargılama evraklarının maddede sayılan yerler dışında görevsiz birimlere verilmesi halinde ise, eğer bu bu evraklar görevli ve yetkili vergi mahkemesine havale edilirse bu belgelerin vergi mahkemesince kayda alındığı tarih, evrakların vergi mahkemesine ibraz edildiği tarih olarak dikkate alınacaktır. Gönderilmemesi durumunda ise hiçbir hak ileri sürülemeyecektir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s