Genel

Gümrük Kıymetindeki Royalti/Lisans İhtilafları

gears-1236578_1920.jpg

İthal eşyasının gümrük kıymeti eşyanın satış bedelidir. Satış bedeli, Türkiye’ye ihraç amacıyla yapılan satışta bir kısım ilavelerin veya düzeltmelerin de yapıldığı fiilen ödenen veya ödenecek fiyattır.  İthalat vergilerinin matrahına dahil olan gümrük kıymeti, esasen CIF diye adlandırılan ve ithalat işlemine ait bir kısım ödeme bileşenlerinden oluşan maliyet ve giderler toplamıdır. Bu bileşenler satış, sigorta ve navlundan oluşmaktadır. Bunun yanında eşyanın fiilen ödenen veya ödenecek fiyatına dahil edilmemiş, ancak alıcı tarafından üstlenilen bir kısım giderler daha gümrük kıymetine eklenmektedir.  Royalti veya lisans hakkı ücreti de bu ödemeler arasında bulunmaktadır. Bu nedenle her durumda gümrük vergisi matrahı CIF’ten ibaret değildir.

Royalti veya lisans ücreti gümrük kıymetine eklenmediği zaman hem gümrük vergisi hem de katma değer vergisi ziyaa uğratılmaktadır. Genelde katma değer vergisi açısından gösterilen özen gümrük vergisi açısından gösterilmemekte ve daha sonra cezalı tahakkuklara sebep olabilmektedir. Bu nedenle royalti veya lisans ücretinin hangi durumlarda gümrük kıymetine eklenmesi gerektiği yolunda bilgi sahibi olunması hem ihtilaf doğmadan önüne geçilmesi, hem de haksız gümrük vergisi ve ceza tahakkuklarına karşı açılacak davanın sonucu açısından önemlidir.

Royalti veya lisans ücretinin; ithal eşyasının imalatı, ihraç edilmek üzere satışı veya kullanımı ya da yeniden satışı ile ilgili hakların kullanımı nedeniyle patent, dizayn, know-how, model, marka, tescilli tasarım, telif hakkı ve imalat prosesleri gibi adlar adı altında yapılan ödemelerden oluştuğu kabul edilmektedir. Ancak bu açıklama ve sayılanlar kanunda değil yönetmelikte yer almaktadır. Bu nedenle royalti veya lisans haklarının sınırlı sayıda olduğu söylenemez. Bu nedenle bunlardan herhangi birinin vasıflandırılması hakkında çıkacak ihtilafta mahkemece farklı değerlendirmeler yapılabilir.

Royalti veya lisans ücreti ödemeleri fiilen ödenen veya ödenecek fiyata, ancak kıymeti belirlenecek eşya ile ilgili olması ve ödemenin bu eşyanın satış koşulu olarak yapılması durumunda mümkündür. Bu iki koşulun aynı anda gerçekleşmemesi durumunda gümrük kıymetine ekleme yapılamaz. Kanunda royalti veya lisans ücretinin yalnız  eşyanın satış koşulu olması kriteri aranırken alt düzenleyici işlemlerde eşya ile ilgili olması da aranmaktadır. Ancak eşya ile ilgili olma kriteri gümrük yükümlüsü lehine getirilmiş bir koşul olduğundan bu yönde uyuşmazlık ortaya çıkması muhtemel değildir.

Bu anlatılanlar dışında royalti ve lisans ücretinin gümrük kıymeti ile ilişkisine ilişkin Gümrük Yönetmeliği’nde ve 2 seri nolu Gümrük Genel Tebliği’nde ayrıntılı açıklamalar yapılmıştır. Yönetmelikte ve tebliğde yer alan kurallar kanunda yer alan düzenlemelerden daha ağır yükümlülük getiremeyeceğinden bu yöndeki ihtilafların dava konusu edilmesi önemlidir. Çünkü kanunda royalti ve lisans hakkı konusuda sınırlı düzenleme yapılmıştır. Bu durum, gerek denetim birimleri gerekse de gümrük idaresince gümrük yükümlüsü aleyhine kanunda yeri olmayan uygulamaların yapılmasının muhtemel olduğu anlamına gelmektedir.

Vergi Yargılama Uzmanı

https://vergiyargilamahukuku.com/hakkinda/

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s