Genel

Gümrük Vergisi Nedir? Nasıl Hesaplanır?

Gümrük vergisi 4458 sayılı Kanun’da ithalat ve ihracat vergileri arasında sayılmış olup ülkemizde şu an yalnız ithalattan alınmaktadır. Bunun yanında ekonomik etkili bir gümrük rejiminin ihlali veya eşyanın gümrük gözetim statüsünden çıkarılması veyahut kaçakçılık olarak nitelendirilebilecek; diğer bir deyişle gümrükçe onaylanmış bir işlem ya da kullanım sayılmayan eylemler neticesinde fiilen ithalat sonucu doğuracak işlemlerden de alınmaktadır. Örneğin dahilde işleme rejimi kapsamında teminat verilerek getirilen bir emtianın taahhütlere aykırı olarak serbest dolaşıma sokulması durumunda gümrük vergisi tahakkuku yapılır. Bu sayılanlar dışında gümrük vergisinin salınmasına ilişkin gümrük yükümlülüğü doğuran diğer hallerde de bu vergiden sorumluluk gündeme gelecektir.

Gümrük vergisi bir ithalat vergisi olmakla birlikte ithalat nedeniyle gümrük vergisi dışında başka vergiler de alınmaktadır. Bunların başlıcaları özel tüketim vergisinin veya katma değer vergisinin konusuna giren bir ithalatta bu kanunlar uyarınca işlemin konusuna göre ithalat sırasında gümrük idaresince ya da teminata bağlanarak daha sonra vergi idaresince alınan ÖTV ve KDV’dir. Yine gümrük vergisine eş etkili olarak ithalat vergileri arasında sayılan anti-damping vergisi ile telafi edici vergi örnek gösterilebilir.

Gümrük vergisi tutarı Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu verileri uyarınca tespit edilmektedir. Gümrük Tarifesi rastgele ve ulusal tespite dayalı bir liste olmayıp Armonize Sistem Sınıflandırılması müessesine göre belirlenmiştir. Bu sınıflandırma sisteminin temelini Dünya Gümrük Örgütü atmış olup günümüzde 200’ün üzerinde ülke bu sistemi benimseyip kullanmaktadır. Türkiye ise bu sisteme dayalı tarifeyi 01.01.1989 tarihinden bu yana uygulamaktadır. Tarife yeni çıkan ürünlere veya değerini kaybeden ürünlere göre sürekli güncellenmektedir. Tarifenin iskeletini bölüm, fasıl, tarife pozisyonu ve tarife alt pozisyonları teşkil etmektedir.

Bu kısa açıklamadan sonra gümrük vergisi tarhiyatına değinecek olursak (mevzuatta tahakkuk ifadesinin kullanılması hatalı olduğundan tarhiyat kavramını tercih ettim), gümrük vergisinin kısaca, CIF değere tarife pozisyondaki oranın uygulanması suretiyle hesaplandığını söyleyebiliriz. CIF değer fiyat, sigorta ve navlun kelimelerinin ingilizce karşılığının kısaltmasıdır. Dolayısıyla gümrük vergisinin matrahını eşyanın bedeli, sigorta masrafı ve navlun ücretinin toplamı olarak söyleyebiliriz. Bazı durumlarda ise sigorta ve navlun masraflarının alıcıya ait olduğu FOB teslimlerinde bu masrafların FOB değere (mal bedeline) eklenmesi suretiyle -ki bu ekleme bu masraflar bilinmediği zamanlarda navlun hakkında %10, sigorta hakkında %3 olarak uygulanacaktır- CIF değere ulaşılarak gümrük vergisi matrahı tespit edilir. Matrah tespit edildikten sonra ithalata konu eşyaya ait tarifede saptanan oranın uygulanması suretiyle gümrük vergisi tarhiyatı yapılır.

Bir örnekle somutlaştıracak olursak, Beta akvaryum balığı getirerek serbest dolaşıma sokmak istiyorsunuz. Araştırmalarınız neticesinde Tayland’da bulduğunuz üreticiden bu balıklardan sipariş vererek 20.000 USD karşılığında sigorta ve taşıma masrafları bedele dahil olmak üzere ithal ettiniz diyelim. Gümrük yükümlülüğünün doğduğu tarihte 1 USD’nin 6 TL olduğunu varsayalım. Ve baktığınızda tarifede 0301.11.00.00.00 GTİP numarasında bulunan tatlı su balıklarına ait gümrük vergisi oranı %30 olarak görülmektedir.

CIF DEĞER (Gümrük Vergisi Matrahı) = 20.000 x 6 = 120.000 TL

Gümrük Vergisi = 120.000 x 30/100 = 36.000 TL’dir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s