Genel

CEZA KESMEYE ENGEL MÜCBİR SEBEBİN İSPATI SORUNU VE YANLIŞ UYGULAMA

Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Diğer bir deyişle şekle göre farklı anlamlar yüklenebilecek ya da bilinmeyen olaylarda hakikati ortaya koymak mümkün ise, işlemler sabit bulunan olguya göre tesis edilecektir.

Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. Şu kadar ki, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık bulunmayan şahit ifadesi ispatlama vasıtası olarak kullanılamaz. Bu kuralın gereği olarak vergilendirmede yemin ve ilgisiz tanık dışındaki tüm deliller, işlemlere esas alınacak gerçek mahiyeti ortaya koymaya elverişlidir.

Bunun yanında, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfeti bunu iddia eden tarafa aittir. Bu nedenle vergi salmaya ya da ceza kesmeye etki edecek mücbir sebep gibi olağanüstü hadiseleri ispatlamak iddia eden tarafa aittir. Ancak yukarıda da belirttiğim gibi mücbir sebebi delillendirirken delil serbestisi ilkesi gereği yemin ve ilgisiz tanık hariç tüm ispat vasıtaları kullanılabilir.

Mücbir sebepler ise şunlardır:

1. Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;

2. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;

3. Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler;

4. Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması;

gibi hallerdir. Sayımın son maddesindeki “gibi” edatı mücbir sebeplerin sayılanlarla sınırlı olmadığını örneğin hırsızlık ya da uzun gözaltı süresinin de bu kapsamda değerlendirilebilmesinin olanaklı olduğunu göstermektedir.

Vergi Usul Kanunu’nda yazılı mücbir sebeplerden her hangi birinin vukua geldiği malum ise veya tevsik ve ispat olunursa vergi cezası kesilmez. Tevsik ve ispatta ise delil serbestisi olduğu açıktır. Bu nedenle vergilendirmede bahsettiğim kuralları havi Vergi Usul Kanunu, gerek Türk Ticaret Kanunu gerekse de Borçlar Kanunu’na göre özel pozisyonda olduğundan tevsik ve ispatta bunlardaki veya başka kanunlardaki araçları aramak hukuka aykırıdır.

Anlatılanlara göre, öteden beri geldiği üzere mücbir sebeplerin salt zayi belgesi ile gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılmasını aramak ve cezanın kesilmemesi için tek koşul kabul etmek vergi usul uygulamasında yeri olmayan, vergileme ilkelerine yabancı fiili bir uygulamadır.

Sonuç olarak, yangın hadisesi itfaiye kayıtları ile, hastalık hali hastane faturalarıyla, tutukluluk hali tutuklama ilamı ile, sel vakıası idarenin zarar tespit tutanağıyla belgelendiği sürece temayüz eden gerçek mahiyete göre karar vermek ve ceza uygulamamak gerekir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s